Paring

In het voorjaar en de vroege zomer zijn de diertjes op zijn mooist. Beide geslachten hebben dan een oranje buik. Het mannetje heeft zijn imponerende kam, brede vliezen aan de tenen van zijn achterpoten en is ook nog eens fraai gekleurd met blauwe zwemen en contrasterende donkere vlekken en strepen. Natuurlijk lijkt dat bedoeld om indruk te maken op de vrouwen, maar de reuk is veel belangrijker. In het water geven bronstige salamandervrouwtjes een geurstof (feromoon) af, wat voor het mannetje een signaal is om haar te benaderen. Hij gaat dan frontaal voor haar staan - en met een wapperende, naar voren gebogen staart, stroomt hij zijn geurstoffen (feromonen) naar haar toe. (Treer, 2013) Dat ritueel herhaalt zich voortdurend, de hele dag door. Als de vrouw gewillig is, volgt ze het mannetje, die dan uit zijn cloaca een geleiig klontje sperma op de bodem afzet (een spermatophoor), het vrouwtje kruipt er vervolgens overheen en neemt dat klompje op in haar cloaca. Vandaar gaat het in een speciale holte in haar lijf, waar ze het bewaard om haar eitjes te bevruchten (Zonderwijk, 1997)

De meeste eitjes worden één voor één afgezet. Het vrouwtje omklemt met haar achterpoten een stengel van b.v. waterpest. Ze legt het eitje dan op de plek waar de blaadjes aan de stengel zitten en ze vouwt die blaadjes om het eitje heen. Maar of dit altijd zo gaat? Furneaux (1928) schreef dat het blad vaak terugkrulde, of het eitje werd op een vlak blad of een stokje gelegd, duidelijk zichtbaar dus. En hij merkte terecht op, salamanders zijn vaak genoeg in plantloze watertjes te vinden.

Waarnemen

Salamanders zijn niet erg schuw. In een kleiner vijvertje (b.v. een betonnen bakje), kun je dat staartwapperen goed bekijken. En anders kunnen ze een paar dagen in een niet te klein, beplant aquarium gehouden worden, waar ze dan wel elke dag een beetje gevoerd moeten worden met watervlooien, wormpjes, vers gedode vliegen enz. De foto links is van een paartje wat het een paar weken prima deed in een bakje van twee liter (al is dat wel wat krap). Ze lieten precies één eitje achter, waardoor we uiteindelijk een mooi salamandertje naar de sloot konden brengen.

Larven

Uit het ei komen geen kleine complete salamanders, maar larven, Ze lijken eerst op pas uitgekomen kikkervisjes en hangen net zo aan de waterplanten of aan het glas. Na een paar dagen lijken het kleine visjes, met relatief grote ogen. Ze hebben eerst nog geen poten, verder zien ze er vreemd uit door de twee bundels uitwendige kieuwen achter aan hun kop. Anders dan bij kikkervisjes komen eerst de voorpoten en dan pas de achterpoten. Ze zien er dan een beetje uit als een kleine, gekleurde axolotl (Mexicaanse waterslamander).

Klik op het plaatje links voor een pagina over het larvestadium.